Wrzesień 1939 roku zapisał się w historii Limanowej jednym z najtragiczniejszych rozdziałów. 87 lat temu, 11 września, niemieckie władze okupacyjne aresztowały dwunastu mieszkańców miasta pochodzenia żydowskiego. Wśród zatrzymanych znaleźli się radni miejscy, kupcy oraz rzemieślnicy – osoby aktywnie uczestniczące w życiu lokalnej społeczności.
Postawa Jana Semika
Na wieść o aresztowaniach w obronie zatrzymanych stanął Jan Semik – kominiarz i członek Ochotniczej Straży Pożarnej w Limanowej. Jego sprzeciw wobec działań okupanta zakończył się natychmiastowym zatrzymaniem. Niemcy nie tolerowali żadnych gestów solidarności z prześladowaną ludnością żydowską.
Egzekucja w Mordarce
12 września wszystkich trzynastu aresztowanych wywieziono ciężarówką do kamieniołomu Na Cieniawie w Mordarce, gdzie dokonano egzekucji. Zbrodni dopuścili się funkcjonariusze niemieckiej grupy operacyjnej Einsatzkommando 3 – formacji odpowiedzialnej za masowe mordy na terenie okupowanej Polski.
Wśród ofiar znaleźli się: Jan Semik oraz Limanowianie pochodzenia żydowskiego – Abraham Binder, Naftali Blech, Ben Zion Blusenstein, Wolf Glashut, Henryk Goldfinger, Markus Goldzähler, Leizer Lichtscharber, Sucher Löwi, Hirsch Sanger, Meilech Schönberg, Mendel Silberstein i Izak Rosenwasser.
Pamięć o ofiarach
Einsatzkommando 3 działało w ramach Einsatzgruppen – specjalnych grup operacyjnych powołanych przez nazistowskie Niemcy do likwidacji ludności żydowskiej, inteligencji i elit politycznych na terenach zajętych. Ofiary z Limanowej wpisują się w tragiczny bilans tysięcy podobnych egzekucji przeprowadzonych jesienią 1939 roku w całej Małopolsce.
Dziś, po 87 latach, mieszkańcy Limanowej wciąż pielęgnują pamięć o tych wydarzeniach. Jan Semik – kominiarz, który oddał życie w obronie bliźnich – pozostaje symbolem odwagi i solidarności. Jego postawa przypomina, że nawet w najciemniejszych czasach można zachować człowieczeństwo.
„Nie wolno nam zapominać o tych, którzy zginęli tylko dlatego, że byli sobą. Pamięć to nasz obowiązek wobec przeszłości i przestroga na przyszłość” – podkreślają przedstawiciele Gminy Limanowa.
Rocznica ta jest okazją do refleksji nad historią lokalnej społeczności oraz do oddania hołdu wszystkim ofiarom niemieckiej okupacji.
Fot. facebook.com










